Douche, ontbijtbuffet (met droog brood), zwembad (voor Amber en Katrien), … het begin van onze laatste dag samen in Bolivia, snik.
Busrit, vlotte incheck, wachten, een plasje, wachten, water of frisdrank kopen, wachten, een snackje kopen, veel controles, ook met indrukwekkende drugshonden (onze cocablaadjes werden gelukkig niet gevonden). En dan kon de lange vlucht van 10,5 uur naar Madrid beginnen. Films, hazenslaapjes, pasta pesto met zand, huilende kinderen, een boze stewardess, te sterke airco, … we doorstonden het allemaal met een vermoeide glimlach.
In Madrid opnieuw uit- en incheckcontroles en wachten, een plasje, wachten, … Ondanks de koude airco op het vliegtuig zijn de meesten toch weer in slaap gesukkeld. Onze innige groepsknuffel bij de bagageband rondde een prachtige inleefreis af met ervaringen, herinneringen en vriendschappen voor het leven!
Na een korte nacht vroeg opgestaan voor een emotioneel afscheid dat eigenlijk gisterenavond al werd ingezet. Een laatste ontbijt met de typische droge broodjes en confituur, Umberta die nog snel een omelet maakte voor onze picknick en vele afscheidsfoto’s later bleek dat de bus vertraging had waardoor we nog snel een spelletje Times Up konden spelen. De eerste regenbui van onze reis volgde. “De hemel weent met ons mee”, aldus Alan.
De busreis ging vlot, op vier uur tijd waren we in Sucre waar we ons vergeten koffertje konden oppikken in onze eerste hostel. We konden beginnen aan de eerste van drie vluchten. In Santa Cruz overviel ons de vochtige warmte. Met een heuse feestbus reden we naar ons hotel. Na een lange administratie konden we eindelijk gaan eten aan het centrale plein naast de kathedraal. De copieuze, maar weinig verfijnde schotels stonden in schril contrast met die van El Molino. Om morgen een jetlag te vermijden besloten sommigen onder ons (lees: de leerlingen) zo weinig mogelijk te slapen en te bingewatchen.
Vandaag brak jammer genoeg de laatste dag aan op El Molino maar we haalden er nog alles uit. Er was ook een jarige in ons midden vandaag, namelijk Amber. Doorheen de dag was er nog niet veel te merken maar de apotheose kwam ’s avonds (lees later).
We begonnen met een stevig ontbijt om daarna in het werk te vliegen op het veld. Door ons harde werk was dit snel gedaan en konden we gaan genieten in het zonnetje en kaartjes schrijven voor Mia en haar personeel. Na het alweer lekkere middageten gingen we met een groepje nog eens naar de nieuwe school kijken om te zien hoe ver de werken stonden. In de verte zagen we een onweersbui aankomen waardoor we op tijd terugkeerden naar El Molino. Een groepje is pannenkoeken beginnen bakken terwijl de rest jammer genoeg zijn valies moest beginnen maken. Vooraleer we konden genieten van de heerlijke pannenkoeken, vertrok er nog een stel dappere mensen richting “het poortje van de hemel”. Met wat geklauter zijn we boven geraakt en kregen we een prachtig uitzicht voorgeschoteld. De pannenkoeken waren dus welverdiend en ‘team pannenkoek’ heeft een prachtig (en lekker) resultaat voorgeschoteld. Samen met het keukenpersoneel aten we de heerlijke pannenkoeken op. Terwijl een groepje de eetzaal feest-klaar maakte, begon de rest al een klein feestje in de tuin om Amber af te leiden.
Om 19u30 ging de bel om te gaan eten maar eerst moest Amber nog geblinddoekt worden voor de verrassing. Ze was helemaal verrast en vond het heel leuk en daarna konden we genieten van alweer het lekkere eten. Een taart kon natuurlijk niet ontbreken. Er waren nog een paar mensen met een speech maar hierna kon ons feestje beginnen. We genoten met volle teugen van onze laatste avond.
We begonnen de dag om acht uur ‘s ochtends met een stevig ontbijtje, waarna we ons klaarmaakten om te gaan zwemmen. Onze chauffeurs waren zoals gewoonlijk wat later dus speelden we nog wat spelletjes om de tijd te verdrijven. Hierna vertrokken we naar het zwembad met de jeeps. Het water van het zwembad was warmer dan we gewoon zijn omdat het rechtstreeks van een vulkanische warmwaterbron kwam. Na leuke waterspelletjes hadden we reuzehonger, Louise en Nick zijn zelfs zes keer naar het winkeltje geweest om snackies te kopen. De jeeps kwamen ons om half één terug halen en daarna was het tijd voor de lunch: een ovenschotel met gehakt en groentjes. Na het middageten konden we een uurtje rusten en hierna staken we de handen uit de mouwen op het maïsveld. We mochten de geoogste maïs naar een ander veld brengen, waar de tuinmannen ons hielpen ze te schoven. We kregen om 16u wat thee en brood om daarna verder te gaan werken op het veld, maar de tuinmannen waren al naar huis vertrokken, waardoor we niet verder konden doen. We legden alle losse en gevallen maïs terug mooi op de juiste plek en begonnen daarna aan het lied voor Mia dat we met het feest voor haar zullen brengen. Ondertussen beslisten Ella, Amber, Stella, Hélene en Damjan om de berg met het poortje naar de hemel te beklimmen. Alleen Damjam slaagde hierin. Daarna mochten we weer genieten van een heerlijke maaltijd. Het was een kipslaatje met wortels, sla, bloemkool en patatten. Sommigen speelden nadien nog een spelletje. We zaten nog met de hele groep samen om te lachen en te praten. Na deze gezellige avond dook iedereen zijn bedje in.
Deze ochtend kregen we het plan te horen van Alan dat we naar de markt zouden gaan. Iedereen stond klaar toen we plots te horen kregen dat we ook nog naar de karting gingen kijken. Bij iedereen klonken deze plannen als muziek in de oren, maar wanneer iedereen klaar was om te vertrekken was Hernan nog niet te bespeuren. Een halfuur later konden we dan toch vertrekken richting de karting waar kinderen “langs sheesden” aan hoge snelheden. Het plan van de karting was onverwacht maar uiteindelijk toch heel leuk. Ook de markt was een belevenis met live muziek, gespeeld door lokale bands, en heel veel eetkraampjes. Daar hebben we enkele snacks gegeten zoals een hamburger en ijsjes. Een uurtje later keerden we terug huiswaarts naar. Vóór we konden vertrekken was er een bus tegen een auto gereden en dat zorgde voor wat vertraging (en frustratie bij de chauffeurs).
Bij aankomst in El Molino genoten we van een klein momentje rust, waarna een lekker middagmaal voor ons werd bereid, inclusief een stuk taart dat werd uitgedeeld door de “pastorales de la salud” (verschillende verpleegkundigen en artsen die ook in El Molino verbleven). Na een aangenaam middagmaal met goed gevulde buiken volgde een rustige namiddag waar iedereen mocht doen wat hij of zij wou. Er waren mensen die een boek lazen, hun dagboek bijschreven, een dutje gingen doen en mensen die een korte wandeling wilden maken om 16u00. Deze wandeling bleek echter een avontuurlijke trektocht te zijn richting een oude Russische fabriek. Verder moesten we ook langs irrigatiekanalen lopen, over een hangbrug wandelen, over muren springen en gewoonweg genieten van de mooie natuur die El Molino en Bolivia te bieden hebben.
Na twee uur kwamen we uiteindelijk aan in El Molino waarna een uitgebreid diner volgde van forel, frietjes en rauwkost, een echte Vlaamse maaltijd dus. Een mooie en ook een tikkeltje avontuurlijke dag dus.
Weetjes:
* Damjan is half berggeit.
* Cactusvrucht is zéér lekker en smaakt wat naar kiwi.
* Lien is geen fan van hondenspeeksel, zeker niet in het gezicht, daar kwamen we vandaag helaas achter tijdens de wandeling.
* Charlotte, Lieze, Damjan & Emily zijn uitstekende dansers volgens de groep vrouwen die hier verbleven.
Deze ochtend om acht uur stonden we klaar voor het ontbijt. Dit deden we samen met de catechisten die gisteren s ’avonds laat aankwamen. Na het eten sprongen we goed ingepakt de jeeps op. Alle lagen die we aandeden vlogen al rap uit want het was warmer dan anders. De enige laag die erbij kwam was een laag ‘suncream’ – Billie. Om tien na elf kwamen we aan bij de mijnen. Hier kregen nog wat extra info over de God Tio (de God vermomd als duivel om Spanjaarden af te schrikken). Zo kwamen we te weten dat aan de ingang van een mijn Tio offers krijgt, zoals drank, coca en zelfs confetti. Vandaag zaterdag werkten ze niet in de mijn dus we zagen niemand aan het werk, maar normaal gezien komen ze daar voor zilver, lood en zink. Op de plek waar wij stonden leek er veel plaats en frisse lucht te zijn, maar verder in de grot zou je er met kromme rug moeten wandelen en snakken naar lucht. In de mijn van Cerro Rico kon je enkel met kleine karretjes rijden maar in deze mijn kon je met grote machines rijden.
Om twintig voor twaalf reden we voorbij een klein mijndorpje genaamd Pampoyo. Op de planning stond dat we rond het middageten een forellenkwekerij gingen bezoeken maar door de verwarring van Hernan zijn we off-road beland. Daardoor kwamen we terecht in een attractierit die onze ruggen en ribben kneusde. Na deze hobbelige maar grappige ervaring reden we terug de weg op en arriveerden we later dan verwacht. De vertraging was het absoluut waard want we kwamen aan bij een prachtig appelblauwzeegroen stuwmeer, dat later omsingeld werd door lama’s die wilden drinken en die we konden bezichtigen van heel dichtbij. Ons middagmaal bestond uit: rijst, aardappelen, tomaat en ajuin. Oorspronkelijk zouden we ook forel eten, maar die houden we voor morgen. Gelukkig had Nick zijn proteïnen wel binnen na die lekkere larve tussen zijn aardappel, jammie! Voor vertrek trokken we een leuke groepsfoto en sprongen terug in de hobbelige “Boliwaerde jeep”.
Om 15u20 kwamen we aan het het bijzonder drukke El Molino, wat we niet gewend zijn en zo viel ons rustmoment in het water. De catechisten waren aanwezig maar ze waren niet alleen. Er was een filmcrew die een muziekvideo kwam opnemen voor een ‘grupo musical de Bolivia’. We bewonderden ze van dichtbij en zo bemachtigden Ainoa, Louise, Marit en Mies een figurantenrol in de videoclip terwijl voor de kamer van Billie, Emily en Wietse een cholita-playback aan de gang was, neem dat maar letterlijk. Nadat we 100x hetzelfde lied te horen kregen en de muziekvideo gefilmd was kon iedereen beginnen aan zijn rustmomentje.
Om 16u30 zaten we aan de high-tea, met een coca-theetje. Om 19u stonden we voor de laatste keer in de mis onze liedjes te zingen. Het avondeten was rijst met zuurkool en worst. Om de dag goed af te sluiten was het nog eens tijd om spelletjes te spelen! Tot morgen.
Liefs, Emily & Louise
Weetjes:
* Emily’s pet hing niet onder de hondenkak en werd later die dag nog hand gewassen.
* Nick zijn nieuwe specialiteit is ‘Mickey Mouse Clubhouse’ nadoen.
* De pastoor liep weg van ons kattengejank tijdens de mis.
* Damjan heeft een nieuwe Boliviaanse vriend: de hond Frankie.
Onze dag startte niet even vroeg als de voorbije dagen, tegen 8u zaten we aan het ontbijt. Vandaag stond een bezoek aan de mijnen van Potosí en de stad zelf op de planning. We vertrokken om 9u met een kleine bus die heel gezellig was. Na drie kwartier kwamen we aan bij de mijnen die zich vlakbij de stad bevonden in een hoge, kale heuvel, de Cerro Rico. Iets wat we opmerkten was dat er veel mensen druk bezig waren, waaronder ook een paar kinderen… Dat was al meteen een steek in het hart voor ons. Hernan en Alan, degenen die onze uitstappen begeleiden, deelden verhalen, de geschiedenis en informatie mee over deze mijnen. Zo legden ze het proces van delven uit. Het proces verliep als volgt: iemand heeft als taak om met een boor een tunnel te maken, waarbij veel stof vrijkomt. Daarna moeten andere mijnwerkers het puin oprapen, sorteren en naar buiten brengen met de mijnkarretjes. Na het harde werk wordt het zilver naar de ingenieurs gebracht die de waarde bepalen. Het is dus heel vermoeiend en ongezond werk, waardoor de levensverwachting van mijnwerkers maar rond de 40 jaar is. De ingenieurs daarentegen hebben het veel makkelijker én verdienen meer geld. Wij vroegen ons dan af waarom zoveel mensen (momenteel 30 000 man!!!) hier toch blijven werken ondanks alle risico’s, waarop Hernan antwoordde dat dit werk de kans op sneller rijk worden vergroot, in tegenstelling tot andere beroepen.
Bolivia werd van de 15de tot de 19de eeuw gekoloniseerd door de Spanjaarden. Vanaf dat zij te weten kwamen dat er een overvloed van zilver in Bolivia te vinden was, begonnen zij de grondstoffen en de inwoners uit te buiten. Dit zorgde onder andere voor een botsing tussen de religies van de Spanjaarden en de inheemse bevolking in de mijnen. Met al het zilver dat al sinds de 15e eeuw uit de mijnen werd gehaald, zou er een brug gemaakt kunnen worden van in Potosí tot in Barcelona. Spijtig genoeg kan je dit ook doen met de botten van alle overleden slaven en mijnwerkers. Al deze informatie was voor iedereen heel pakkend en het bezoek was een eyeopener voor ons. We moeten meer dan gelukkig zijn met wat we hebben, omdat anderen het zo moeilijk hebben dat ze hun leven moeten riskeren voor een maaltijd.
Na het middagmaal in een gezellig restaurantje bezochten we ‘La casa de la Moneda’ oftewel ‘het huis van de munt’. Dit was een museum waarbij we bijleerden over de verwerking van het ontgonnen zilver. Er werd onder meer uitgelegd hoe er van zilvererts een munt werd gemaakt. Wat wij interessant vonden was dat aan het slaan van munten een heel proces vooraf ging. Het was spijtig om te horen hoe de Spanjaarden hier weeral een negatieve rol speelden en veel slavenarbeid inzetten.
Op het einde van onze uitstap naar Potosí kregen we de kans om even te gaan shoppen en een ijsje te eten in de zon, wat de sfeer meteen wat opgewekter maakte. Daarna namen we het openbaar vervoer (de bus) terug naar huis en speelden we gezellig samen spelletjes.
Dit was een leerrijke, maar ook een confronterende dag, aangezien we hebben ingezien hoe moeilijk het voor sommigen is om aan eten te geraken, terwijl wij een uur later onze magen zonder problemen konden vullen om daarna te gaan shoppen. Het contrast tussen de voormiddag en namiddag was zo groot dat velen het er even moeilijk mee hadden. Gelukkig waren we er voor elkaar en vingen we elkaar goed op. Deze inleefreis toont ons aan hoe goed wij het hebben en hoe belangrijk het is dat we anderen in nood helpen.
Toen we deze ochtend wakker werden, na weer eens onder 7 lamadekens geslapen te hebben, dachten we allemaal dat we in de voormiddag naar de opening van een schooltje in de buurt gingen. Tijdens het ontbijt hoorden we echter dat de plannen gewijzigd waren, zoals dat wel vaker gebeurt hier in Bolivia (gelukkig zijn wij allemaal ultraflexibele mensen en vonden we het helemaal niet erg). Het nieuwe plan was om in de voormiddag te gaan helpen om op de nieuwe school het bouwafval te gaan opruimen. Ook had Mia ons gevraagd om hier te helpen het maïsveld te oogsten, dus deelden we ons op in twee groepen. Nick en ik (Jorunn) bleven op het veld. We kregen allemaal een sikkel en een korte instructie van de mannen die hier normaal altijd op het veld werken: Rodo, die vooral in gebaren met ons communiceerde aangezien hij doofstom is, Julian en Roberto. De maïs was in rijen geplant en wij moesten per 3 rijen de maïs oogsten met de sikkel en in stapels leggen. Om dit wat aangenamer te maken zetten we goede sfeermuziek op, die helemaal binnen de Zuid-Amerikaanse vibe paste, met onder andere veel Manu Chao en de Buena Vista Social Club. Ondanks dat de meesten onder ons niet gewend zijn om op het veld te werken, verliep het heel vlot en hadden we op ongeveer 2 uur heel het veld platgelegd, met een verplichte koekjes- en koffiepauze inbegrepen. De werkmannen waren ons enorm dankbaar en wij waren heel blij dat we iets terug konden doen voor alle gastvrijheid die hier hangt op El Molino.
De andere groep stak de handen uit de mouwen in het schooltje. Hier werden ze, volgens het verslag van Billie, in twee groepen verdeeld. De eerste groep moest bakstenen en tegels over heel het terrein van de school verzamelen en die opstapelen, zodat ze gebruikt konden worden om andere huizen of gebouwen te bouwen. De tweede groep werd ingezet om afval uit het bouwpuin te sorteren, wat dan gerecycleerd werd. Tegen de middag werden ze nog gevraagd voor een groepsfoto, die ze daar zouden willen ophangen om ons eeuwige dank te geven. Wanneer het middagmaal aanbrak, moesten onze leerlingen zo snel mogelijk vertrekken. De “oogstgroep” zat al even te bekomen van het harde werk op het maïsveld, toen de “schoolgroep” na 20 minuutjes wandelen aankwam. Ze waren helemaal bedekt met baksteenstof en stinkend naar het verbrande afval, maar toch voldaan. Na al onze inspanningen begon onze maag al te grommen en kregen we een heus feestmaal: preisoep, rode bietjes, geraspte worteltjes, sla, tomaatjes, schnitzel en patatjes, jammie!!
Na een uitgebreide lunch stond een nieuwe activiteit op het programma: een ontmoeting met de kinderen van de school van El Molino, voor verschillende activiteiten. Dit stond gepland om 14:00, maar volgens Boliviaanse stijl vertrokken we pas een half uur later. Bij aankomst aan wat wij dachten dat de oude school van El Molino was (het waren vervanglokalen aangezien de oude school was afgebroken en vervangen door een splinternieuw gebouw), bleken geen kinderen aanwezig te zijn. Dit kwam omdat de lessen afgerond waren om 14:00, wéér wat wijzigingen in de planning maar dat zijn we wel gewend. Om dit “probleem” op te lossen besloten we onze kans te wagen op de nabij gelegen voetbal- en basketbalveldjes, waar gelukkig meerdere kinderen waren die ons met plezier vergezelden. Eén groep richtte zich op de kleinere kinderen met spelletjes als Chinese voetbal, 1 2 3 – piano en voetbal. De andere groep richtte zich dan weer op de oudere kinderen met sporten zoals basketbal en voetbal. Hierbij werden we ingemaakt door het Boliviaanse team, maar goede verliezers waren we wel. Na enkele tientallen minuten hadden nog meer jongeren interesse in onze activiteiten, waarna ook armbandjes werden gemaakt voor de lokale bevolking door Charlotte, Hélene, Wietse, Emily en Billie. Ook de basket en voetbal zetten zich verder met opnieuw verliezen voor ons Belgische teampje. Om 16:30 was het helaas tijd om terug te vertrekken na een warm Boliviaans afscheid. Eenmaal terug op de kamers fristen we ons op en werd er bijgepraat. Klokslag 19:30 liet Carmen het bekende belsignaal klinken. Je weet wat dat betekent, ETEN. Ons avondmaal bestond uit preisoep, spekomelet (en voor de vegetariërs gewoonweg omelet), puree en spinazie.
En dan was 16 april weer afgelopen. Een werkdag gepaard met veel sociaal contact en ook wat rust. Een dag om niet snel te vergeten.
Opmerkelijke momentjes:
* Lama’s hebben drie longen– Wetenschapper Lien
* Mies had touche met een Boliviaanse jongen.
* Het afval dat Caroline moest oprapen op de nieuwe school was nat, geen regen maar hondenurine misschien?
* Damjan was het werkpaard van de dag (voetballen, basketballen en bergen afval verzetten)
* Emily’s pet lag in een vreemde smurrie, hondenkak?
We werden wakker in het zouthotel. Het ontbijt was om 8u en om 9u vertrokken we met de jeeps naar de Salar. Lang rijden was het deze keer niet, want we waren binnen het uur op de Salar. Voor we leuke foto’s konden maken kregen we eerst nog wat meer uitleg over de Salar. Onze gidsen vertelden ons dat het meer tot 120 meter diep is, met een zoutlaag van ongeveer 3 tot 10 m. Op het meer zie je allemaal 5 en 6 hoeken. Dit komt door de verdamping van het water onder de zoutlaag.
Na het maken van leuke foto’s (vooral optische illusie foto 📸) stapten we terug in de jeeps om door te rijden naar een bijzondere plek. We reden namelijk naar een cactuseiland midden op de Salar. Hier kregen we de uitleg dat de Inca’s hier vroeger huizen gebouwd hadden, omdat ze op de Salar aan ruilhandel deden en dat eiland als rustplek gebruikten. Ze vertelden ons ook dat deze ruilhandel vooral ’s nachts gebeurde, omdat ook de lama’s 🦙 niet goed tegen het felle zonlicht konden. Wij mochten dat eiland vol cactussen ook betreden. We kregen er 1 uur en 30 minuten voor. We hebben er hele mooie foto’s kunnen maken en kunnen genieten van het prachtige uitzicht over de Salar. Terwijl wij dit prachtige eiland 🏝️ aan het ontdekken waren, waren onze gidsen voor ons een toplunch aan het voorbereiden op de Salar. We kregen een buffet met rijst, kip, groenten en lekkere watermeloen voorgeschoteld.
Na deze lunch met prachtig uitzicht stapten we terug in de jeeps en reden we door naar het monument van de rally Parijs-Dakar 2015. 🏎️. Hier kregen we even tijd om rond te kijken en hebben we een deel van onze videoclip verder gemaakt. De laatste stop op de Salar was bij een plek waar het zoute water opborrelt. Voor de mensen in El Molino hebben we een paar legen flessen gevuld met dit water, want zij gebruiken dit vooral om o.a. brandwonden te verzorgen. In het water zitten veel mineralen, zoals zwavel, wat helend werkt.
De laatste stop die we deden voor we terug op de bus naar El Molino stapte was bij een zoutfabriek. We kregen hier eerst even tijd om souveniertjes te kopen, om daarna een rondleiding te krijgen. Het viel ons op dat er in de fabriek mooie muurschilderingen waren en ze bezig waren met een lama uit zoutsteen te maken. Voor de laatste keer stapten we in de jeeps, bij onze geniale chauffeurs-gidsen die ons 2 dagen overal naar toe brachten en ons over alles vertelden. Voor we terug op de bus stapten voor een rit van 4 uur konden we nog een snackje 🍬 kopen en naar het toilet 🚻 gaan. Na deze rit kwamen we om 22u terug thuis in El Molino en konden we nog brood eten, maar de meesten doken na deze bijzonder mooie dag hun bedje in 💤.
Wist je dat …
* je over heel Bolivia verschillende soorten honden 🐕 (rassen) ziet, doordat de straathonden zich graag vermengen met elkaar.
* er veel quinoa geoogst wordt en de kleur van de plant aantoont welke soort het is.
* er veel Bolivianen zijn die niet exact weten hoe oud ze zijn, omdat ze bij de geboorte niet allemaal geregistreerd worden.
* Bolivianen carnaval de belangrijkste en leukste feestdag vinden, omdat er dan meerdere dorpen samen komen en ze door zich te verkleden de slechte geesten wegjagen. 🎭
Op 14 april zijn we om 5 uur opgestaan, om te vertrekken op tweedaagse naar de Salar de Uyuni. We moesten om half zes naar de bus wandelen om naar de stad te gaan. We kwamen aan om half 11 in Uyuni. Daarna konden we even naar de wc gaan en zijn we overgestapt in Jeeps. De eerste stop was een treinenbegraafplaats. Daar leerden we ook onze begeleiders kennen. Ze heetten Ericson, Jesús, Cristian en Umberto.
Dan gingen we naar een mijnwerkersdorp, waar we snacks kochten. Er waren lekkere chips en gekarameliseerde nootjes. Vervolgens was het tijd voor het middageten. Veel gebouwen in Bolivia zijn niet helemaal afgewerkt, omdat ze dan minder belastingen moeten betalen dan wanneer het wel afgewerkt is. De plek waar we aten zag er vanbuiten onafgewerkt uit, maar vanbinnen was het prima. Onze derde stop was “Valle de Rocas”, dat is een prachtig landschap van rode stenen. Daarna stopten we bij twee meren, “Laguna Hedionda” en “Laguna Cañapa”. Er waren veel flamingo’s op de meren, waardoor we mooie foto’s konden maken. Voor onze overnachting zijn we over “Salar de Chiguana” gereden. We hebben onze dag afgesloten in een zouthotel, waar we heerlijk aten. Maaaar… toen zagen we nog, in deze omgeving zonder lichtvervuiling, de prachtige Melkweg.
Leuke weetjes:
* We hebben 400 kilometer afgelegd op 3750 meter hoogte.
* In 1879 was er oorlog met Chili, waardoor Bolivia geen haven meer had en daarom geen grondstoffen meer kon transporteren.
* Laguna Hedionda betekent “stinkend meer”.
* Salar de Chiguana heeft geen puur zout, maar vooral borax.
De dag startte redelijk vroeg, om 6 uur moesten we ons bed al uit. Een halfuur later moesten we klaar en ‘wakker’ aan het ontbijt staan. Eenmaal iedereen zijn trekzakje had verzameld konden we de bus op (de heel schokkende bus die aan de kleine kant was en zeker ten voordele was voor degene die grote benen hadden).
Onze eerste stop om 8u30 was Nura Khasa, dit dorp lag op 4000 meter hoogte. Hier bezochten we eerst een kapel die door Padre Carlos en Mia werd opgebouwd. In deze kapel kregen we dan Alejandro aan het woord, deze leuke maar oude man vertelde ons dat hij nu te oud was geworden om El Molino te bezoeken, al had hij wel al heel veel gedaan voor het dorp. Zo bracht hij een groep mensen naar een stuk platteland onder Santa Cruz en noemde dit San Julian. Hier leven nu meer dan 100.000 duizend mensen. Na de kapel werden we verwelkomd op het internaat van Nura Khasa. Hier kwamen we te weten dat er ongeveer 40 kinderen verbleven en dat ze vakken hadden zoals huishouden, hygiëne, …. Deze kennis namen ze dan mee naar huis om ze daar toe te passen. Om af te sluiten zongen we onze liedjes (“allemaal” en “el mismo sol”) en na ons chaotische kattengejank verrasten de kinderen ons, met een dansje dat ze allemaal kenden. Damjan werd als eerste mee in de cirkel getrokken, ook wij volgden. Hierna reden we verder.
Weetje: 1) Mia ging vroeger met haar fiets van dorp tot dorp om goederen rond te brengen. 2) Het was vandaag dag van het kind.
Om half twaalf stopten we voor een mooi panorama. Ongeveer tien minuten laten kwamen we tijdens onze busrit voor de eerste keer lama’s tegen.
Weetje: De ‘flosjes‘ die aan de oren van een lama hangen dienen als decoratie en hebben geen symbolische betekenis of geen enkel ander nut. Ze worden de oorbellen van de lama’s genoemd.
Om kwart voor twaalf reden we langs een gemeenschap genaamd Puchio, deze gemeenschap ontstond omdat er water aanwezig is.
Ons tweede dorp Marcavi, verwelkomde ons met open armen. Ondanks we deze ochtend eten moesten meenemen hebben we dit niet nodig gehad. De bevolking van Marcavi had middageten voorbereid. Ze toonden ons hun authentiek vuurtje, dat zich eigenlijk in de grond bevond. Dit bestond uit warme stenen en daartussen lagen bonen en drie soorten aardappelen. Ze vertelde ons dat dit vuur voor alles kan gebruikt worden. Tijdens het eten maakten we kennis met acht vrouwen, en dit waren de enige overgebleven vrouwen van het dorpje, want de jongeren vertrokken allen naar de stad voor meer werkmogelijkheden. De vrouwen maakten allemaal spullen zoals kleren, armbandjes,…. Hierin werd veel werk gestoken want de vrouwen zijn de hele dag door aan het spinnen, dit zagen we ook tijdens de kennismaking. In dit dorp kwam Fransesca als eerste aan het woord.Zij is de promotor van het dorp. Een promotor is iemand die in El Molino een vorming heeft gekregen en dus met deze kennis terug naar zijn dorp trekt om deze kennis te verspreiden.
Weetje: Een “guajaca” is een soort zak waar ze vroeger hun eten in staken, maar tegenwoordig wordt dit in plastic zakjes gedaan. Dit omdat het eten steeds meer plakkeriger wordt. De guajaca werd vroeger ook in grotere formaten gemaakt met als bedoeling die op de lama’s te leggen en zo goederen te vervoeren en te ruilen.
Om 14u05 kwamen we aan in het klein dorpje Urmiri waarvan Marcavi deel uitmaakte. Hier bezochten we een kerk en kregen we uitleg van de autoriteit over zijn klederdracht. Na een gebed gingen we verder.
Weetje: Een autoriteit kan geen autoriteit genoemd worden als hij geen poncho of speciale hoed draagt.
Om 16u05 bereikten we het hoogste punt van onze reis dat op 4.300 meter hoogte lag. Tijdens de tocht door het natuurreservaat kwamen we stenen constructies tegen die op mensen leken. Deze werden gebouwd om de poema’s weg te jagen van de lama’s. Hierna keerden we terug naar El Molino. ’s Avonds kregen pasta bolognaise op Boliviaanse wijze.
De dag startte iets vroeger vandaag. Na het ontbijt maakten we ons klaar voor onze eerste rit in de jeeps (spannend…). We keken er allemaal heel hard naar uit en stapten met veel enthousiasme in de wagens. Het jeep-avontuur voldeed volledig aan onze verwachtingen: het uitzicht was onbeschrijfelijk en we amuseerden ons tijdens de soms wat hobbelige rit. De jeeps brachten ons naar ‘la laguna de Tarapaya’,waarvan de Ojo del Inca deel uitmaakt: een prachtig maar ook gevaarlijk meer omdat het heel warm en diep is. Vanop deze plaats konden we ook genieten van een prachtig uitzicht en daar maakten we gebruik van om onze videoclip verder te maken. Verder kregen we uitleg kregen van Hernan. Hij heeft ons meer geleerd over de zuivering van de Inca’s en over de huizen en de rituelen rond de geboorte van kinderen. Omwille van de zon en de warme temperaturen vertrokken we terug met de jeeps naar El Molino om daar te lunchen.
Na de lunch was er even de tijd om wat te rusten om terug de batterijen op te laden voor het ritueel van de sjamaan. Voor dit ritueel vertrokken we terug met de jeeps naar een heel mooie plaats tussen al de prachtige bergen. Het was heel leuk om dit ritueel eens mee te maken. Het was speciaal maar het heeft ervoor gezorgd dat we nu helemaal beschermd zijn tijdens deze reis. Na het ritueel keerden we terug naar El Molino. Hier aten we nog avondeten en speelden nog even een spelletje in afwachting van de briefing van morgen. De actievere dag heeft er bij iedereen wat ingehakt waardoor de dag iets vroeger afsluit dan de vorige dagen.
Vandaag was een rustige dag. We bekwamen van onze lange reis door in de voormiddag heel rustig buiten spelletjes te spelen. We ontdekten wie de weerwolf was en wie de ultieme UNO-speler. Daarna kregen we een leuke rondleiding met veel uitleg van de fantastische Mia (we kregen zelfs plekjes te zien op El Molinodie de leerkrachten nog nooit eerder zagen 😊). Bovenop de geweldige rondleiding, kregen we een mooie sjaal van lamawol en een geldbuidel als verwelkomingscadeau. In de middag kregen we typische Vlaamse kost voorgeschoteld, namelijk puree en met gehakt gevulde tomaten. Met volle maagjes namen we de tijd voor een siësta. Maar toen kwam Mia opdagen en nam ze ons mee op side-quest door de velden (ze hadden ons wel niet verteld dat vaste schoenen een must waren). ’s Avonds woonden we de wekelijkse eucharistieviering bij. Wat een ervaring !!! We probeerden de Boliviaanse liedjes mee te zingen, zeiden zelfs het Onze Vader op en als laatste zongen we onze eigen liedjes voor de lokale bevolking: ‘El mismo sol’ en ‘Allemaal’.
Na een welverdiende nachtrust werden we wakker in het hostel in Sucre. We genoten er van een heerlijk ontbijtje in de binnentuin van het verblijf. Daarna vertrokken we om Sucre te ontdekken. We bezochten een lokale markt die er helemaal anders uitzag dan we ons hadden ingebeeld. We lieten ons onderdompelen in de drukte en de vele indrukken: veel verschillende geuren en kleuren en enorm veel lokale producten.
Na de markt gingen we even naar het grote marktplein, dat bezet werd door ontelbaar veel duiven. Hier maakten we ook kennis met George, een loyale straathond die ons vergezelde in onze wandeling naar de volgende bezienswaardigheid: een straat vol toeristische kraampjes met Boliviaanse souvenirs. Voor we deze markt echter konden bereiken, moesten we ons wagen aan een ziek stijle wandeling. Neem dat maar heel letterlijk, want mensen werden letterlijk ziek. Gelukkig kon George ons altijd steunen tijdens deze zware beklimming. Bij een bergop hoort natuurlijk ook een bergaf en met onze zakken vol souvenirs en een rommelende maag begaven we ons naar het restaurant. We genoten van een lekkere lunch: we kregen taco’s en smosjes met omelet geserveerd, goedgekeurd door deze hongerige ontdekkingsreizigers. Na deze maaltijd was er natuurlijk nog plaats voor een lekker ijsje! We bezochten ook nog het klooster van San Felipe Neri, door UNESCO erkend als werelderfgoed, wat ons een prachtig panorama opleverde over de stad. Hierna was het tijd om te vertrekken richting El Molino. We reden vier uur door magnifieke berglandschappen en de avondzon leverde prachtige beelden op.
De aankomst in El Molino rond 20u was heel hartelijk, Mia en enkele medewerkers wachtten ons op en schotelden ons nog havermoutpap en brood voor. Rond 21.30u had iedereen zijn intrek genomen in de kamers en de dikke laag dekens over zich heen getrokken voor een nacht vol verwerking van al die indrukken.
Culture shocks van de ontdekkingsreizigers: – zachte wc-brillen op de pot – heel veel straathonden – relatief kleine mensen – je kan je schoenen laten poetsen op straat – banaantjes zijn hier veel lekkerder
Na een hartverwarmend uitzwaaien door onze supporters en de moeizame, anderhalf uur durende check-in in Zaventem, zijn we om 19u vertrokken richting Madrid. Een korte vlucht later konden we even de benen strekken om tegen 23.35u een nachtvlucht te nemen naar Santa Cruz, Bolivia. Knie- en nekpijn, maar ook tetterende stewardessen (we zaten helemaal achteraan) hielden ons van een goeie slaap, waardoor we met kleine oogjes voet op Boliviaanse bodem zetten. Toch ook wat kleine stresskes gehad: Inge bril vergeten, Charlotte paspoort op het toilet achtergelaten, Mies jasje en Stella koptelefoon zoek en Katrien laptop achtergelaten. Alles teruggevonden behalve jammer genoeg de headset van Stella.
In de luchthaven van Santa Cruz moesten we 11 uur overbruggen voor we de binnenvlcht naar Sucre konden nemen. We hebben ons in twee groepen gesplitst: 4 collega’s bleven achter in de luchthaven om bij de bagage te blijven en praktische zaken te regelen als geld onder de toonbank wisselen (want de officiële koers staat heel laag), simkaarten voor de begeleiders te kopen, enz. De groep ging met een busje buiten de stad chillen in ecopark La Rinconada. Een prachtige plek met inheemse flora. We waanden ons even in het regenwoud, staken onze voeten onder tafel voor een heerlijke maaltijd en reden in ware feeststijl terug naar de luchthaven.
Bleek dat onze vlucht bijna een uur vertraging had, maar na een hele dag wachten zijn we in Sucre in onze hostal, in ons vooraf gereserveerde restaurant en om 22.30u in bed beland. Sinds Zaventem 37 uur onderweg geweest, iedereen stikkapot maar vol verwachting voor wat komen gaat.
Het is bijna zover: op woensdag 8 april vertrekken we op inleefreis naar El Molino! Na alle voorbereidingen, teambuildingsactiviteiten, sponsoracties en het reikhalzend uitkijken naar de ontmoeting/het weerzien met die andere wereld, de mensen en de cultuur in de Boliviaanse hoogvlakte, stappen we woensdagavond op het vliegtuig om vrijdagavond 10/4 vol nieuwsgierigheid toe te komen.
We proberen elke avond een blog te posten over de voorbije dag, als de tijd en het internet het toelaten. Verder geldt “geen nieuws, goed nieuws!”.
Beheer toestemming
Om de beste gebruikerservaring te bieden, gebruiken we technologieën zoals cookies om apparaatinformatie op te slaan en/of te raadplegen. Door in te stemmen met deze technologieën kunnen we gegevens zoals surfgedrag of unieke ID's op deze site verwerken. Het niet instemmen of intrekken van uw toestemming kan bepaalde functies en mogelijkheden negatief beïnvloeden.
Functioneel
Altijd actief
De technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het rechtmatige doel om het gebruik van een specifieke dienst mogelijk te maken die uitdrukkelijk door de abonnee of gebruiker is aangevraagd, of uitsluitend voor het verzenden van een bericht via een elektronisch communicatienetwerk.
Preferences
The technical storage or access is necessary for the legitimate purpose of storing preferences that are not requested by the subscriber or user.
Statistieken
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.The technical storage or access that is used exclusively for anonymous statistical purposes. Without a subpoena, voluntary compliance on the part of your Internet Service Provider, or additional records from a third party, information stored or retrieved for this purpose alone cannot usually be used to identify you.
Marketing
De technische opslag of toegang is nodig om gebruikersprofielen aan te maken voor het versturen van advertenties, of om de gebruiker te volgen op een website of op meerdere websites voor soortgelijke marketingdoeleinden.
